Psychoanalyse met kinderen en adolescenten als meesurfen — Een sportieve onderneming met vallen en opstaan

Brady heeft dit boek voornamelijk zelf geschreven en heeft zich in drie van de negen hoofdstukken laten bijstaan door een aantal coauteurs. De thema's die aan de orde komen bestrijken de behandeling van kinderen van ernstig alcoholverslaafde ouders, adolescenten die kampen met eetstoornissen, en jonge mensen met identiteitsproblemen. Indrukwekkend is de behandeling van een 5-jarige jongen, Justin geheten, die in de spreekkamer dermate veel lawaai maakt dat de buren bij de therapeut klagen. Zij wordt gedwongen Justin te begrenzen, wat zij met enige aarzeling doet, maar wat wel goed uitpakt. Bij deze behandeling maakt zij gebruik van Bions theorie over de transitie van −K naar K, wat in de ontwikkeling van het kind de overgang behelst van niet-weten naar bewust weten: waar het grenzeloze overgaat naar het benoembare, wat meer een cognitieve en bewuste connotatie heeft.

Hoewel zij de naam van Green (p. 39) noemt, krijg ik niet de indruk dat Brady zijn opvattingen over het negatieve, de subjectieve beleving van de leegte in deze casus heeft meegewogen, terwijl dit relevant lijkt.

De laatste twee hoofdstukken brengen de sociaal-politieke omstandigheden de spreekkamer binnen. Aan de hand van de film Cría Cuervos van de Spaanse cineast Carlos Saura wordt de invloed van totalitaire regimes op de ontwikkeling van adolescenten en kinderen, en op de generaties daarna, in kaart gebracht. Door sociaal-politieke omstandigheden mee te nemen, maakt Mary Brady de gevolgen van trauma's voor meerdere generaties beter toegankelijk voor behandeling. Het laatste hoofdstuk beschrijft de isolerende gevolgen van de COVID-19-omstandigheden voor deze doelgroep. Juist de afzondering van leeftijdsgenoten en de bredere sociale omgeving kan desastreuze gevolgen hebben.

Alles bij elkaar geeft dit dunne boek een goed overzicht van psychoanalytische behandelingen van kinderen en adolescenten waarin de ‹field theory› — een systeembenadering — onontbeerlijk is. Brady maakt zeer uitgebreid gebruik van casuïstiek die meer dan de helft van de tekst uitmaakt. Op de achtergrond speelt de theoretische en praktische inbreng van Bion en Winnicott een aanzienlijke rol.

Wanneer ik terugkijk op de metafoor van het surfen vraag ik mij af hoever het meesurfen van de analytica gaat om als baywatch ook de verantwoordelijke positie voor het therapeutisch proces te kunnen innemen. In dit boek heeft Brady haar creatieve rol als kinder- en jeugdpsychoanalytica overtuigend vervuld. Dat zij haar vrijheid laat prevaleren boven de officiële voorschriften van de psychoanalyse, vind ik alleen maar een pluspunt.

Een kleine kanttekening betreft de redactie van het boek. Het professionele portretje van de auteur wordt driemaal afgedrukt, eenmaal op de achterflap en tweemaal op de eerste bladzijden van het boek. Dat is wat mij betreft iets te veel van het goede. En op pagina V staat onder het hoofdje Forthcoming Titles de titel van het onderhavige boek vermeld. Dat lijkt mij een uitglijder op de surfplank die vermeden had kunnen worden.

© 2009-2026 Uitgeverij Boom Amsterdam
ISSN 1382-516x

De artikelen uit de (online)tijdschriften van Uitgeverij Boom zijn auteursrechtelijk beschermd. U kunt er natuurlijk uit citeren (voorzien van een bronvermelding) maar voor reproductie in welke vorm dan ook moet toestemming aan de uitgever worden gevraagd:

Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikelen 16h t/m 16m Auteurswet 1912 jo. Besluit van 27 november 2002, Stb 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoeding te voldoen aan de Stichting Reprorecht te Hoofddorp (postbus 3060, 2130 KB, www.reprorecht.nl) of contact op te nemen met de uitgever voor het treffen van een rechtstreekse regeling in de zin van art. 16l, vijfde lid, Auteurswet 1912. Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16, Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot de Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten, postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, www.cedar.nl/pro).

No part of this book may be reproduced in any way whatsoever without the written permission of the publisher.